Ngày 4 tháng 10 năm 1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký lệnh số 53 trên LCT, công bố quyết định ban hành pháp lệnh, quy định việc quản lý nhà nước đối với công tác phòng cháy, chữa cháy. Đây là văn bản quan trọng đầu tiên, là dấu mốc lịch sử đối với công tác phòng cháy, chữa cháy.
Bản pháp lệnh có nêu rõ, phòng cháy chữa cháy là để bảo vệ tài sản của nhà nước, tính mạng tài sản của nhân dân, bảo vệ sản xuất với an ninh trật tự, đồng thời cũng khẳng định công tác phòng cháy chữa cháy là nghĩa vụ và trách nhiệm của toàn dân và của toàn xã hội. Kể từ đó, ngày 4 tháng 10 trở thành ngày truyền thống của lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Nhằm tăng cường hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước và đề cao trách nhiệm của toàn dân đối với hoạt động phòng chất chữa cháy, bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người, bảo vệ tài sản của nhà nước, tổ chức và cá nhân, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh và trực tự an toàn xã hội.
Quốc hội khóa 15 đã thông qua Luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Trong đó, quyết định lấy ngày 04 tháng 10 hàng năm là ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ để khẳng định công tác phòng cháy, chữa cháy có ý nghĩa và vai trò hết sức quan trọng trong đời sống. Nó liên quan mật thiết tới sức khỏe, tính mạng và tài sản của người dân.
Ngày Toàn dân Phòng cháy, chữa cháy cứu nạn, cứu hộ chính là dịp để nhắc nhở cho toàn thể nhân dân biết được trách nhiệm to lớn của mình đối với công tác phòng cháy chữa cháy. Để từ đó nghiêm túc thực hiện, hạn chế cháy nổ xảy ra, góp phần xây dựng và phát triển đất nước.
