Kiểm tra, giám sát là những nội dung quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, đảng viên.
Theo Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, kiểm tra và giám sát có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất. Có thể phân biệt qua 5 điểm cơ bản:
Về mục đích
Kiểm tra nhằm xem xét, đánh giá việc chấp hành chủ trương, quy định của Đảng, nhiệm vụ được giao; qua đó làm rõ đúng, sai, mức độ và trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên có liên quan.
Giám sát nhằm thường xuyên theo dõi, nắm tình hình, phát hiện sớm những vấn đề phát sinh, nguy cơ vi phạm để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh, phòng ngừa.
Có thể hiểu ngắn gọn: kiểm tra thiên về xem xét, đánh giá và làm rõ; giám sát thiên về theo dõi, nắm tình hình và phòng ngừa.
Về đối tượng và phạm vi
Một tổ chức đảng hoặc đảng viên có thể đồng thời là đối tượng của cả kiểm tra và giám sát.
Tuy nhiên:
Kiểm tra thường tập trung vào những nội dung, vụ việc hoặc vấn đề cụ thể cần xem xét, làm rõ.
Giám sát chú trọng quá trình thực hiện chủ trương, quy định, nhiệm vụ; thường xuyên nắm tình hình để phát hiện sớm những vấn đề cần quan tâm.
Vì vậy, đối tượng có thể giống nhau nhưng cách tiếp cận và mục đích của kiểm tra, giám sát khác nhau.
Về nội dung cần làm rõ
Kiểm tra tập trung xem xét việc chấp hành chủ trương, quy định, nhiệm vụ; đánh giá kết quả, ưu điểm, hạn chế và xác định những vấn đề cần xử lý.
Giám sát tập trung nắm tình hình, kết quả thực hiện, những khó khăn, vướng mắc, hạn chế hoặc vấn đề phát sinh để cấp ủy, tổ chức đảng có biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp.
Về cách tiến hành
Kiểm tra thường được tiến hành có trọng tâm, trọng điểm, đi sâu vào nội dung cụ thể cần xem xét, đánh giá và làm rõ.
Giám sát được thực hiện thường xuyên, liên tục, linh hoạt qua nhiều hình thức nhằm kịp thời nắm tình hình, nhắc nhở, chấn chỉnh và chủ động phòng ngừa vi phạm.
Vì vậy, giám sát không chỉ được thực hiện khi đã có vi phạm; mục tiêu quan trọng là phòng ngừa, phát hiện sớm và kịp thời chấn chỉnh.
Về kết quả và xử lý tiếp theo
Qua kiểm tra, nếu xác định có vi phạm thì tổ chức đảng có thẩm quyền xem xét, kết luận, kiến nghị hoặc xử lý theo quy định.
Qua giám sát, nếu phát hiện vấn đề cần chấn chỉnh thì có thể nhắc nhở, uốn nắn, kiến nghị, đề xuất biện pháp khắc phục. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm thì có thể chuyển sang xem xét, kiểm tra theo thẩm quyền.
CẦN NHỚ:
Giám sát để chủ động phòng ngừa, nắm tình hình, phát hiện sớm và chấn chỉnh.
Kiểm tra để xem xét, đánh giá, làm rõ việc chấp hành, đúng – sai và trách nhiệm khi có vấn đề cần xác định.
Kiểm tra và giám sát có quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất, không thay thế cho nhau. Thực hiện tốt cả hai sẽ giúp chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh hạn chế, khuyết điểm; xử lý nghiêm vi phạm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh.
Căn cứ: Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
NGUỒN: NHỮNG NGƯỜI CON CỦA BIỂN
